en
POLECAMYDotknij Gotyku w Toruniu
POLECAMYZrób samodzielnie pierniki
POLECAMYZWIEDŹ TORUŃ Z KUFLEM PIWA!
POLECAMYPOZNAJ WIELKĄ TWIERDZĘ TORUŃ

Toruńskie kamienice gotyckie

Największa liczba kamienic gotyckich wśród miast polskich znajduje się w Toruniu. Jest tu około 300 kamienic o zachowanym czytelnym układzie średniowiecznym, mających mniej lub bardziej widoczne elementy gotyckiej architektury i mających w sobie przynajmniej zachowane beczkowo sklepione gotyckie piwnice.
W kolejnych stuleciach i okresach historycznych kamienice gotyckie były przebudowywane, z nadaniem im aktualnych form architektonicznych. Jednak nadal w swoim zasadniczym zrębie i układzie wnętrza były to te same kamienice gotyckie, posiadające teraz renesansową, manierystyczną bądź barokową fasadę i odpowiednie wyposażenie wnętrz.

Pierwsze ceglane kamienice gotyckie zaczęto stawiać w Starym Mieście Toruniu od 2. poł XIII w., a już w XIV w. zabudowa murowana była powszechna (wcześniej domy były drewniane lub szachulcowe). Najprostszy i najwcześniejszy typ domu przetrwał w Toruniu m.in. przy ul. Szerokiej 40, 48 (zbudowane na planie 4,3 x 4,3 m). Do najstarszych kamienic, pochodzących z 2. poł. XIII w. należą: Rynek Staromiejski 20, Rynek Staromiejski 17, ul. Żeglarska 5.
 
Typowymi elementami toruńskich kamienic średniowiecznych były: w trakcie przednim parteru niezwykle funkcjonalna tzw. wysoka (wielka) sień (sięgająca dwóch kondygnacji) z charakterystycznymi jej częściami, izby tylnego traktu (każdego piętra), kantorek kupiecki, magazynowe wyższe piętra.
W XV w. w wysokich sieniach powszechnie dobudowywano nadwieszane galerie i izdebki (w rodzaju antresoli), które funkcjonowały aż do XIX w., kiedy kamienice mieszczańskie zaczęto destrukcyjnie przekształcać w czynszowe, wielorodzinne.

Kamienice średniowieczne łączyły w Toruniu funkcje domu mieszkalnego i spichrza (czyli charakterystycznego dla miast hanzeatyckich typu kamienicy kupieckiej tzw. domu-składu; o spichrzach toruńskich tutaj): pomieszczenia magazynowe znajdowały się na wyższych kondygnacjach. Jest to charakterystyczna cecha kamienic typu północnoeuropejskiego, wystepująca w miastach pobrzeży morskich obszaru od Flandrii po Rygę.
 
Izba na parterze w trakcie tylnym pełniła funkcje reprezentacyjne - przyjmowano tu godnych i znamienitych gości. W posadzkach takich izb w wielu kamienicach znajdowały się wyloty pieców typu hypocaustum, zlokalizowanych w piwnicach; były to więc pomieszczenia ogrzewane, dodatkowo bogato zdobione malowidłami ściennymi, stropowymi.
Podobną funkcję miały izby na 1. piętrze w trakcie tylnym.

Przed frontami takich kamienic znajdowały się szyje piwniczne i przedproża, których rozmiary od drugiej połowy XIV wieku nie mogły przekraczać 2,2 m szerokości i 78,5 cm wysokości; nad oknami parteru często zawieszony był daszek.
 
Fasady toruńskich kamienic gotyckich były szczytowe w formie schodkowej. Były ceglane, bardzo ozdobne, urozmaicone profilowanymi wnękami, służkami, blendami, wypełnionymi malarską ornamentyką w typowych gotyckich motywach ostrołuków, trójlistnych koniczyn, rybich pęcherzy, maswerków itp. oraz kolorach polichromii (najczęściej czerwonych, białych, czarnych) i glazurowanych cegieł (zielonych, czerwonych). Dzięki temu ulice średniowiecznego Torunia były barwne. Koloryt uzupełniony był charakterystycznymi przedprożami.

Średniowieczne kamienice Nowego Miasta Torunia, w porównaniu ze staromiejskimi, były znacznie skromniejsze i reprezentowały typ niewielkiej kamienicy rzemieślniczej, zazwyczaj jednopiętrowej, wąskiej, szczytowej. Wskutek kilkakrotnych pożarów Nowego Miasta, zwłaszcza w 1455 roku, zachowała się niezwykle mała ilość obiektów. Gotyckie i późnogotyckie, ceglane o fasadach zdobionych podobnie jak staromiejskie, pochodzą przeważnie z drugiej połowy XV wieku i początku XVI wieku, ale wszystkie zostały później w mniejszym lub większym stopniu przebudowane. Najliczniej na Nowym Mieście występują kamienice przebudowane w XIX wieku, z fasadami klasycystycznymi.


O typowych cechach toruńskich kamienic czytaj tutaj.
Więcej o architekturze gotyckiej tutaj.
 
Gotyckie kamienice przy ul. Kopernika / Ducha Św. na Starym Mieście.
 
Gotycki fragment fasady kamienicy przy ul. Łaziennej 22 na Starym Mieście.
 
Średniowieczny piec typu hypocaustum w piwnicy kamienicy przy ul. Szczytnej 15 na Starym Mieście. Piece takie były często stosowane w średniowiecznych kamienicach toruńskich, otworami, którymi płynęło z niego gorące powietrze, ogrzewano pomieszczenia parteru.
 
XIV-wieczna umywalka ścienna w budynku dawnej Apteki Królewskiej (1389-2011)
 
Gotycki polichromowany strop z ok. 1400 r. w kamienicy przy Rynku Staromiejskim 17 to jeden z nielicznych najstarszych takich zabytków w Polsce.
 
Kamienica gotycka
ul. Chełmińska 14
 
 
Kamienica gotycka
Franciszkańska 12
 
 
Kamienica gotycka
ul. Kopernika 15
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Kopernika 21
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Kopernika 38
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Łazienna 5
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Łazienna 22
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Panny Marii 2
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Piekary 9
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Rabiańska 8
 
 
 
Kamienica gotycka (dawna Apteka Królewska)
Rynek Staromiejski 4
 
Kamienica gotycka
Rynek Staromiejski 9
 
 
 
Kamienica gotycka
Rynek Staromiejski 17
 
 
 
Kamienica gotycka
Rynek Staromiejski 20
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Szczytna 2
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Szczytna 15
 
 
 
 
Kamienica gotycko-barokowa
ul. Szeroka 16
 
 
 
Kamienica gotycko-klasycystyczna
ul. Szeroka 22
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Szeroka 38
 
 
 
 
Kamienice gotyckie
ul. Szewska 13-23
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Wielkie Garbary 7
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 5
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 7
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 9
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 10 
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 13
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 15
 
 
 
 
Kamienica gotycka
ul. Żeglarska 17/19
 
 
 
Oprac. Arkadiusz Skonieczny
 
drukuj  poleć artykuł
Komentarze użytkowników (1)
slope game, 2024-04-09 03:40:05
[url=https://retrobowl-game.io]retro bowl[/url]
blends American football excitement with vintage charm. Its pixelated visuals and addictive gameplay offer a nostalgic arcade experience. Manage rosters, make strategic decisions, and enjoy matches with simple controls.
Dodaj swój komentarz:


:) :| :( :D :o ;) :/ :P :lol: :mad: :rolleyes: :cool:
pozostało znaków:   napisałeś znaków:
Ostatnia modyfikacja 20-03-2016 01:21
Booking.com

Twoja wycieczka

W Twojej wycieczce znajdują się miejsca:

    Sonda

    Które miejsca w okolicy planujesz odwiedzić będąc w Toruniu (max 3):