en
POLECAMYDotknij Gotyku w Toruniu
POLECAMYZrób samodzielnie pierniki
POLECAMYZWIEDŹ TORUŃ Z KUFLEM PIWA!
POLECAMYPOZNAJ WIELKĄ TWIERDZĘ TORUŃ

Grudziądz i okolice

W skrócie
► prawa miejskie 1291 r. zwiedzanie grudziądza zabytki grudziądz przewodnicy
► miasto powiatowe, liczące 95.781 mieszkańców (4. co do wielkości miasto w województwie; 2017.06.30.),
► położone 65 km na północ od Torunia (droga krajowa nr 91 Toruń-Stolno-Gdańsk, ze Stolna droga nr 55 do Grudziądza lub autostrada A1 (E75)), mapa
► ośrodek turystyczny - stare miasto z zabytkami i efektowną panoramą nadwiślańską,
► inne atrakcyjne miejsca niedaleko:
Radzyń Chełmiński - ruiny wielkiego zamku krzyżackiego (20 km na płd.-wsch.), Rogóźno-Zamek - ruiny zamku krzyżackiego (17 km na wsch.), Gruta - jeden z najstarszych kościołów ceglanych Ziemi Chełmińskiej (22 km na wsch.),  Dąbrówka Królewska  - jeden z najstarszych kościołów ceglanych na Ziemi Chełmińskiej (15 km na wschód), Szynwałd - jeden z najstarszych kościołów ceglanych Ziemi Chełmińskiej (40 km na północny-wschód), Szczepanki - kościół gotycki (23 km na wschód), Sarnowo - kościół gotycki (25 km na południe), Szembruk - rzadki zabytek drewnianego budownictwa sakralnego na Północy (25 km na północny-wschód), Szynych - kościół barokowy (14 km na południe), Łasin - stara osada, wzmiankowana za czasów Bolesława Chrobrego (30 km na wschód), Nowe - zabytkowe średniowieczne miasto (25 km na północ).
► międzynarodowa atrakcyjność turystyczna: (zobacz znaczenie gwiazdek tutaj)
i

O Grudziądzu

Grudziądz znajduje się na północy województwa kujawsko-pomorskiego, w Kotlinie Grudziądzkiej, na prawym, wysokim brzegu Wisły (tędy przebiega granica miasta i powiatu grudziądzkiego), na północnych krańcach Ziemi Chełmińskiej. Jest czwartym co do wielkości miastem województwa, liczącym prawie 100 tys. mieszkańców.

Miasto położone na krawędzi skarpy wiślanej, zachowało średniowieczne regularne rozplanowanie o zarysie prostokąta z prawie kwadratowym rynkiem w środku i kościołem parafialnym św. Mikołaja w północno-wschodnim narożniku. Poniżej skarpy, obudowanej spichrzami, znajdował się port.

Charakterystyczną dla Grudziądza panoramę tworzy usytuowany na wiślanej skarpie zespół spichrzy. Pochodzą one w zdecydowanej większości z XVII-XVIII w., czyli największego rozkwitu handlu spławnego na Wiśle. Na zespół składa się 20 obiektów, które z czasem zostały włączone w system obronny miasta.
 
Widok z Góry Zamkowej na wieże: dawnego kolegium jezuickiego oraz fary św. Mikołaja
 

Historia Grudziądza

Na kartach historii Grudziądz pojawia się w 1065 r., kiedy to z "castrum Grudomzch" prawo poboru dziesięciny otrzymuje klasztor benedyktynów w Mogilnie, chociaż niektórzy historycy twierdzą, że "Grudomzch" nie oznaczał grodu na Ziemi Chełmińskiej, lecz chodziło o Grudusk na Mazowszu.
Ok. 1218 r. Grudziądz został przekazany przez księcia mazowieckiego Konrada biskupowi misyjnemu dla Prus, Chrystianowi.
Już w 1231 r. Grudziądz zostaje przejęty przez Krzyżaków, którzy rozbudowali siedzibę biskupa Chrystiana, przekształcając ją w zamek krzyżacki. 18 lipca 1290 r. (wg tradycji 18 czerwca 1291 r.) miastu rozciągającemu się na południe od zamku (Góry Zamkowej) nadali prawa miejskie - chełmińskie.
 
Od 1440 r. Grudziądz należał do Związku Pruskiego. W 1466 roku na mocy II pokoju toruńskiego Ziemia Chełmińska wraz z Grudziądzem wróciła w granice Polski. Dogodne położenie w centralnej części Prus Królewskich zadecydowało o wyborze Grudyidya na obrady sejmu pruskiego, zjazdów stanowych, a w późniejszym okresie sejmiku generalnego pruskiego. Na zjeździe w 1522 roku Mikołaj Kopernik wygłosił słynną rozprawę ekonomiczną o monetach ("De aestimatione monetae"). W latach 1526 - 1772 odbyło się w Grudziądzu 170 sejmików generalnych.
Długoletni okres pokoju sprzyjał rozwojowi miasta, kwitło rękodzielnictwo oraz handel. Pobudowane wówczas spichrze spełniały niepoślednią rolę w handlu z Gdańskiem, Elblągiem i Toruniem. Właśnie w XVI w. Grudziądz obok Torunia i Bydgoszczy był największym eksporterem zboża do portu gdańskiego.
Miasto podupadło w okresie wojen szwedzkich i kolejnych epidemii w 1709 i 1740 r. W 1703 r. rozpoczęły się przemarsze wojsk saskich, szwedzkich i polskich powodując straty w ludności oraz gospodarczy upadek.
W 1772 r. miasto w wyniku I rozbioru Polski zostało włączone do zaboru pruskiego. W latach 1778-1786 powstała twierdza pruska, w której po upadku powstania listopadowego więziono powstańców pochodzenia chłopskiego.
W XIX w. Grudziądz był ośrodkiem polskości. Działały liczne organizacje kulturalno-oświatowe, czasopisma.
Do Polski Grudziądz wrócił w 1920 r. W okresie międzywojennym stanowił największy ośrodek wojskowości i kawalerii (Centralna Szkoła Kawalerii, Centralna Szkoła Żandarmerii Wojskowej, szkoła lotnicza).
 
W herbie Grudziądza widnieje m.in. postac biskupa Chrystiana, który z tego miejsca od 1218 r. prowadził akcje chrystianizacji pogańskich Prus.
 
Makieta średniowiecznego Grudziądza
 
drukuj  poleć artykuł
Ostatnia modyfikacja 22-10-2017 12:16
Booking.com

Twoja wycieczka

W Twojej wycieczce znajdują się miejsca:

    Sonda

    Które miejsca w okolicy planujesz odwiedzić będąc w Toruniu (max 3):