en
POLECAMYDotknij Gotyku w Toruniu
POLECAMYZrób samodzielnie pierniki
POLECAMYZWIEDŹ TORUŃ Z KUFLEM PIWA!
POLECAMYPOZNAJ WIELKĄ TWIERDZĘ TORUŃ

Zamek krzyżacki

• nie istnieje w całości (zostały jedynie ruiny)
• istniał w okresie od połowy XIII wieku do 1454 roku
• rozebrany przez mieszczan toruńskich na początku wojny trzynastoletniej
 
Czytaj też:

 
 
d  
 
Toruński zamek komturski, w przeciwieństwie do innych zamków krzyżackich, nie był zbudowany na planie prostokąta - mury zamku wzniesiono na planie podkowy. Zamek toruński powstał bowiem jako pierwszy na przekazanej Krzyżakom Ziemi Chełmińskiej, zanim w XIV w. przyjęto model zamków na planie prostokąta.
Dokładny rok budowy zamku nie jest znany, pewne jest tylko to, że budowę rozpoczęto przed rokiem 1255 a po zawarciu pokoju krzyżacko-pomorskiego w 1248 roku i krzyżacko-pruskiego w 1249 roku. Pierwszy etap budowy zakończono około 1263 roku. Dalsza rozbudowa zamku trwała w latach 1264-1320 (skrzydło wschodnie z kapitularzem, Gdanisko na przedzamczu dolnym, ośmioboczna potężna wieża na dziedzińcu zamku głównego, krużganek, sale komtura po stronie północnej, szpital na przedzamczu) oraz w XV wieku (w związku ze wzrastającym zagrożeniem ze strony Polski). Ostatecznie zamek składał się z trzech części: zamku głównego (kolor pomarańczowy na mapce), przedmurza  i przedzamcza (kolor żółty na mapce).
 

 
W 1420 roku nastąpił pożar zamku, którego "nikt z miasta nie spieszył ratować, a niektórzy cieszyli się na szkodę Zakonu".
Otoczone murem przedzamcze składało się z dwóch części: starszej na północny-zachód od zamku (tzw. przedzamcze górne) i młodszej na wschód od zamku (tzw. przedzamcze dolne). Wewnątrz otoczonego murem przedzamcza, stanowiącego zaplecze gospodarcze, znajdowały się m.in. wielki (górny) młyn (7A) z połowy XIII wieku nad Strugą Toruńską (przy Bramie Młyńskiej - stąd jej nazwa), piekarnia, browar, spichrz zbożowy, wozownia, kuźnie, siodlarnia,
masztalarnia, stajnie, szpital zamkowy z końca XIII wieku (6).
 
            

Z przedzamcza na nabrzeże wiślane prowadziła od końca XIV wieku Brama Mennicza (2E), zbudowana przy usypanej wcześniej grobli na terenach bagiennych; obecnie przebudowana. Usypanie tej grobli spowodowało spiętrzenie wody w bagnie, co doprowadziło do powstania tzw. Stawu Komtura (rybnego; 9) tuż za wschodnim murem przedzamcza. Obok Bramy Menniczej, w pobliżu ujścia Strugi Toruńskiej, stał młyn dolny (7B) z 1422 roku.
Przypuszczalnie na terenie przedzamcza dolnego znajdowała się najstarsza mennica krzyżacka (stąd nazwa Bramy Menniczej), wybijająca toruńską monetę srebrną dla całego państwa zakonnego i północnej Polski (o mennicach i monetach toruńskich tutaj). Przedzamcze spełniało także funkcje militarne (np. ułatwiały koncentrację wojsk i obronę).
 
 
Zamek główny (w formie nieregularnego czworoboku), kilkupiętrowy, składał się ze skrzydła południowego i wschodniego, pod którymi zachowały się sklepione piwnice. Piwnice i przyziemia służyły jako pomieszczenia gospodarcze; piętro o wysokich salach miało charakter mieszkalny i reprezentacyjny. W skrzydle południowym znajdowała się kaplica (na piętrze), refektarz (jadalnia) i dormitorium (sypialnia); w skrzydle wschodnim kapitularz (sala narad), sale komtura w stronie północnej. Brama wjazdowa znajdowała się od zachodu. W części północnej, na dziedzińcu, stała ośmioboczna wolnostojąca wieża, o wysokości prawdopodobnie około 36-40 m. Wnętrze zamku było bogato zdobione. W poziomie drugiego piętra wokół zamku głównego i na koronie 12-metrowego muru otaczającego dziedziniec, biegł ganek obronny.

Poniżej zamku mieściło się przedmurze (międzymurze), otaczające zamek dookoła. Tutaj mieściły się zabudowania gospodarcze oraz mieszkała służba zamkowa.
 
 
Zamek został zdobyty i częściowo zburzony przez mieszczan Starego Miasta Torunia, rozpoczynających tym ogólnopaństwowe powstanie zbrojne przeciw Zakonowi 6. lutego 1454 roku. Jeszcze w lutym tegoż roku opanowany przez powstańców zamek został rozebrany na polecenie Rady Miejskiej, która kierowała się chęcią zlikwidowania silniejszego punktu oparcia zarówno przyszłej władzy polskiej, jak i przedstawicieli Związku Pruskiego. W następnych wiekach teren, użytkowany na wysypisko śmieci i ogrody, był bardzo zaniedbany.

 

drukuj  poleć artykuł
Komentarze użytkowników (2)
Pioter, 2017-04-05 11:31:58
Dopiero w latach 60 tych w obliczu nadchodzących obchodów rocznicowych związanych z rocznicą 1000 lecia Państwa Polskiego i II Pokoju Toruńskiego przystąpiono do odsłonięcia ruiny i dokonano jej konserwacji w zastanej formie. Odtworzono jedynie część piwnic, które były zawalone i zasypane.
[null], 2018-06-07 16:21:29
[null] $#%!!? [null]
Dodaj swój komentarz:


:) :| :( :D :o ;) :/ :P :lol: :mad: :rolleyes: :cool:
pozostało znaków:   napisałeś znaków:
Ostatnia modyfikacja 04-05-2017 13:03
Booking.com

Twoja wycieczka

W Twojej wycieczce znajdują się miejsca:

    Sonda

    Które miejsca w okolicy planujesz odwiedzić będąc w Toruniu (max 3):