en
POLECAMYDotknij Gotyku w Toruniu
POLECAMYZrób samodzielnie pierniki
POLECAMYZWIEDŹ TORUŃ Z KUFLEM PIWA!
POLECAMYPOZNAJ TWIERDZĘ TORUŃ

Baszta Żuraw

 
ul. Bulwar Filadelfijski / Mostowa
Stare Miasto
 
Baszta ustytuowana w ciągu południowego, nadwiślańskiego odcinka murów miejskich Starego Miasta, na zachód od Bramy Mostowej. Zbudowana w końcu XIII wieku.
Obecna jej nazwa pochodzi od funkcji żurawia, którą pełniła: po rozbudowie w 1823 roku na potrzeby Twierdzy Toruń baszta została połączona z sąsiadującym spichrzem Szwedzkim, znajdującym się z tyłu, co w pełni pozwoliło wykorzystywać jej funkcję. Z tego okresu pochodzą też wszystkie mechanizmy.
Oprócz tego Toruń posiadał od około lat 30. XVII wieku także portowy żuraw nadwiślański.
 
Szczególnej uwagi godny jest mechanizm - oryginalne i unikatowe urządzenie wyciągowe w baszcie. Jest to pokaźnej wielkości wciągarka umieszczona na poddaszu baszty. Została wykonana z drewna, uzupełniona żelaznymi elementami wzmacniającymi. Specjalna konstrukcja urządzenia – wielkie koło mechanizmu napędowego, jak i koło zapadkowe pozwala na jego uruchomienie, jak i zatrzymanie przy pomocy lin z dowolnej kondygnacji baszty. Mechanizm ten umieszczono tu w 1823 r. w czasie adaptacji baszty i sąsiedniego spichrza Szwedzkiego na potrzeby magazynu Twierdzy Toruń.
     
     
     
Urządzenie dźwigowe jest pokaźnych rozmiarów: długość 4,3 m, wysokość 2,5 m, szerokość 2,35 m.
Wyciągarka wykonana jest z drewna, a niektóre elementy z kutego żelaza (zwłaszcza te, ulegające najszybciej wytarciu).
Głównym elementem jest bęben (okrągła bela drewniana o dług. 2,37 m i średnicy 0,3 m), na który nawija / odwija się linę z podnoszonym ciężarem. Bęben napędzany jest ręcznie poruszanym kołem napędowym o średnicy 2,18 m (zagłębiającym się w otworze w podłodze) - na wieńcu którego znajdują się V-kształtne żelazne prowadnice dla przewijanej liny - i znajdującym się przy nim mniejszym kołem zapadkowym (z okutymi zębami); oba koła umieszczone są na tym samym wale napędowym). Lina zwisa z dużego koła napędowego przez otwory w podłogach każdych niższych kondygnacji, dlatego poruszanie mechanizmem wciągarki mogło odbywać się niezależnie z każdego piętra baszty. Koło zapadkowe i specjalna zapadka uniemożliwiały opadanie liny z podnoszonym ciężarem podczas ręcznego podciągania, a także było elementem bezpieczeństwa np. w momencie przypadkowego zerwania się liny lub wyrwania się jej z rąk podciągającego. Do zwalniania zapadki i cofania liny dźwigowej służyła specjalna linka, która również zwisała przez niższe kondygnacje przez tuleje w podłogach.
 
Baszta nie jest udostępniona do zwiedzania.
Arkadiusz Skonieczny
Data publikacji: 11-02-2013
drukuj  poleć artykuł
Komentarze użytkowników (1)
Sophia Rodriguez, 2024-07-23 08:48:39
I want to express my utmost gratitude to https://smash-karts.org the author for their meticulous research and extensive exploration of various facets of the subject, making this article a valuable resource for readers.
Dodaj swój komentarz:


:) :| :( :D :o ;) :/ :P :lol: :mad: :rolleyes: :cool:
pozostało znaków:   napisałeś znaków:
Ostatnia modyfikacja 25-11-2016 01:31
Booking.com

Twoja wycieczka

W Twojej wycieczce znajdują się miejsca:

    Sonda

    Które miejsca w okolicy planujesz odwiedzić będąc w Toruniu (max 3):