en
POLECAMYDotknij Gotyku w Toruniu
POLECAMYZrób samodzielnie pierniki
POLECAMYZWIEDŹ TORUŃ Z KUFLEM PIWA!
POLECAMYPOZNAJ WIELKĄ TWIERDZĘ TORUŃ

Kościół Ducha Św. i klasztor benedyktynek

• nie istnieje
• istniał w okresie ok. 1242-1656
• rozebrany przez Szwedów w trakcie rozbudowy fortyfikacji w XVII wieku.

Zespół klasztorny zlokalizowany był nieopodal Bramy Klasztornej (stąd jej nazwa), poza murami obronnymi Starego Miasta Torunia, nad Wisłą, na przedmieściu Rybaki. Od Rynku Staromiejskiego prowadziła tu ul. Ducha Świętego. Szpital istniał od około 1242 roku.
Klasztor benedyktynek został ufundowany przy kościele przez Krzyżaków w 1311 roku, dla upamiętnienia zwycięstwa nad wojskami litewskiego księcia Witenesa pod Rastemborkiem (Kętrzynem). Jednak dopiero w 1415 r. benedyktynki otrzymały szpital.

Kościół pod wezwaniem Ducha św. był budowlą jednonawową z wyraźnie wyodrębnionym prezbiterium od wschodu i z wieloboczną wieżą od zachodu. Od północy przylegały: zakrystia z emporą i dwie kruchty.
Budynek klasztorny rozciągał się natomiast od południa, a więc bezpośrednio nad Wisłą.
 
Cały zespół pełnił też funkcje obronne, jako że był otoczony osobnymi murami. W ten sposób bronił nabrzeże od zachodu przed ewentualnym wtargnięciem nieprzyjaciela. Najważniejszym elementem obronnym był sam kościół, zwłaszcza jego wieża, która w tej mierze spełniała rolę baszty. Jej zadaniem obronnym była ochrona od południa tamy zamykającej zachodnia fosę miejską (od północy chroniła ją Barbakan Starotoruński) oraz ochrona od zachodu Rybaków.

Zespół klasztorny został zburzony przez Szwedów w sierpniu 1656 roku w trakcie rozbudowywania toruńskich umocnień.
 
W latach 1335-41 wielki mistrz krzyżacki Teodoryk von Altenburg nadał benedyktynkom patronat nad kościołem św. Jakuba w Nowym Mieście Toruniu, a potwierdzenia tego przywileju dokonał kolejny wielki mistrz Ludwik König, w roku 1345.
Jednak historia toruńskiego konwentu benedyktynek nie jest precyzyjnie znana, przede wszystkim z uwagi na fakt zniszczenia klasztornych archiwaliów średniowiecznych. Często przyjmuje się, że na przełomie XIV i XV w. doszło do połączenia toruńskich benedyktynek z cysterkami, które - wg XVI-wiecznego sekretarza miasta, Erazma Rümplera - osiedlono w 1263 r. być może przy pierwotnym kościele św. Jakuba; jednak ta informacja nie jest w inny sposób potwierdzona.
Tymczasem inna teoria mówi, że od ok. 1300 r. istniał w Toruniu specyficzny konwent cystersko-benedyktyński, będący pod zwierzchnictwem biskupim, a nie zakonnym. Funkcjonował on na zasadach monastycznych łączących tradycje i reguły cysterskie i benedyktyńskie, gdzie z czasem, w XVI w. benedyktyńskie zaczęły dominować, zwłaszcza po wsparciu ze strony benedyktynek chełmińskich. Wówczas, w 1667 r. osiadły w klasztorze przy kościele św. Jakuba.
 
 
 
Zespół klasztorny benedyktynek i kościół Ducha św. Widok od północy. Rys. z tzw. "Atlasu Fryderyka V" duńskiego, stan przez 1656 r.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
drukuj  poleć artykuł
Ostatnia modyfikacja 20-12-2015 23:36
Booking.com

Twoja wycieczka

W Twojej wycieczce znajdują się miejsca:

    Sonda

    Które miejsca w okolicy planujesz odwiedzić będąc w Toruniu (max 3):