Jesteś w:
Strona główna
2026 Rokiem Heleny Grossówny
Rada Miasta Torunia ustanowiła rok 2026 Rokiem Heleny Grossówny – wybitnej aktorki teatralnej i filmowej, tancerki, artystki kabaretowej oraz patriotki, urodzonej w Toruniu.
Decyzja ta stanowi wyraz uznania dla jej niezwykłego dorobku artystycznego oraz postawy obywatelskiej, które na trwałe wpisały się w historię polskiej kultury.
Helena Grossówna (1904–1994) była jedną z największych gwiazd polskiego kina okresu międzywojennego. Wystąpiła w wielu znanych filmach, m.in. Paweł i Gaweł, Piętro wyżej, Zapomniana melodia czy Serce matki, które do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością. Zapisała się także w historii jako aktorka, która wypowiedziała pierwsze zarejestrowane na taśmie filmowej słowa w języku polskim.
Artystka swoją karierę rozpoczęła od tańca – pierwsze artystyczne kroki stawiała w Toruniu, gdzie ukończyła szkołę baletową. Talent, charyzma i pracowitość szybko otworzyły jej drogę na największe sceny teatralne i filmowe w kraju.
W czasie II wojny światowej Helena Grossówna wykazała się wyjątkową odwagą i patriotyzmem. Jako żołnierz Armii Krajowej, działająca pod pseudonimem „Bystra”, brała udział w konspiracji niepodległościowej. Została aresztowana przez gestapo i osadzona w niemieckim obozie koncentracyjnym.
Ustanowienie Roku Heleny Grossówny ma na celu upamiętnienie tej wybitnej torunianki, popularyzację jej twórczości oraz promocję dziedzictwa kulturowego Torunia. W 2026 roku planowane są liczne wydarzenia kulturalne, edukacyjne i artystyczne poświęcone życiu i działalności Heleny Grossówny.
W 2020 i 2021 r. natomiast duże poruszenie wywołała sprawa rozbiórki historycznego domu z 1881 r. przy ul. PCK 30 na Mokrem, powszechnie zwanego "domem Heleny Grossówny", jako że ta znana aktorka i tancerka mieszkała tu pewien czas w okresie międzywojnia.
Władze miasta wydały sprzeczną (!) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego decyzję zezwalającą na budowę parkingu w miejscu po wyburzeniu domu.
Na wielokrotne i długotrwałe apele o uratowanie tego historycznego budynku władze miasta nie reagowały - to najlepszy dowód ich ignorancji i arogancji wobec spuścizny Torunia. Biernie przyglądały się licznym głosom oburzenia i protestu.
Planowane wyburzenie budynku wywołało szerokie poruszenie i dyskusję publiczną nt. trwającego niszczenia dziedzictwa Torunia. Jest to bowiem kolejny w ostatnim czasie dom z pruskiego muru powstały w okresie przełomu XIX i XX w., tworzący pewien specyficzny nastrój i ducha miejsca niektórych dzielnic Torunia, przeznaczony do likwidacji; po drugie dom ten związany był ze znaną postacią kultury polskiej.
Wyburzenie spowodowało, że Toruń nie tylko stracił dziedzictwo, ducha miejsca, ale nie zyskuje w zamian żadnej nowej wartości urbanistycznej i przestrzennej. Pozostaje uszczerbek, strata, wyrwa w tkance miejskiej tej dzielnicy, nie zastąpiona niczym nowym, co kontynuowałoby ducha miejsca.
► Więcej o tym tutaj.
► Więcej o tym tutaj.
Ostatnia modyfikacja 19-12-2025 14:55
